Het plan voor twintig woningen op de plek van tuincentrum Groen Goed Menken in Hommerts gaat niet door. Het college van Súdwest-Fryslân stelde op 22 september vast dat de bouw financieel en planologisch niet haalbaar is. De initiatiefnemer werkt er al zo'n tien jaar aan.
Te weinig woningen om rond te rekenen
De gemeente eist dat minstens twee derde van de nieuwe woningen betaalbaar is, waarvan een derde sociaal. Volgens een berekening van de gemeente kost een plan op deze plek dan meer dan het oplevert. Pas rond 26 woningen speelt de ontwikkelaar quitte, vanaf ongeveer 29 is er winst. De grond, de bestaande gebouwen en extra grondwerk maken het duur.
Ontwikkelaar Hommerts Vastgoed wilde daarom 45 woningen in één keer. Dat wijst het college af. Twintig woningen zijn volgens de gemeente genoeg voor de behoefte tot 2031; 45 zou het dorp, met 251 woningen, in één keer zo'n 16 procent laten groeien. De gemeente bood ruimte voor 25 woningen, maar ook dat was voor de ontwikkelaar niet rendabel. Via een advocaat stelde hij de gemeente aansprakelijk, omdat er verwachtingen over 45 woningen zouden zijn gewekt. Het college wees dat af.
Wie is verantwoordelijk
Helga Kooijstra (Gemeentebelangen) vroeg of de eis van betaalbare woningen bouwen in kleine kernen onhaalbaar maakt, en waarom er niet eerder duidelijkheid kwam. Jelmer de Groot (BBB) wilde weten of de gemeente de verwachting van 45 woningen zelf heeft gevoed, omdat de intentieovereenkomst uit 2024 een tweede fase van 25 woningen noemde.
Wethouder Michel Rietman zegt dat de initiatiefnemer verantwoordelijk is voor een haalbaar plan en voor het tempo. Een tweede fase was volgens hem altijd voorwaardelijk: pas als 70 procent van de eerste woningen verkocht was en er aantoonbaar meer vraag was. Ook de nieuwe provinciale omgevingsvisie staat volgens Rietman voor een dorp als Hommerts maar 0 tot 10 procent groei toe.
"Wij bouwen woningen voor mensen en niet voor de winst", zei Rietman. "In Hommerts stopt een project, maar niet onze ambitie."
Dorp en initiatiefnemer zien het anders. Secretaris Liz Smit van Dorpsbelang Hommerts-Jutrijp noemde het besluit tegenover de Leeuwarder Courant "een enorme klap". Volgens haar is het aantal van 45 vaker genoemd in gesprekken met de gemeente. Initiatiefnemer Hans Menken zegt dat hij al 28.000 euro aan projectkosten aan de gemeente heeft betaald. "De vraag is: wat zijn de afspraken die je met een overheid maakt nog waard?"
De gemeente noemt het tegenover de krant begrijpelijk dat de indruk van meer woningen is ontstaan, maar zegt dat een tweede fase nooit is toegezegd. Bij de start in 2024 was ook al bekend dat die extra 25 woningen een apart besluit zouden vragen.
Hoe nu verder
Hommerts gaat mee in de kleine-kernenaanpak, waarin de gemeente met dorpen zoekt naar bouwplekken, mogelijk ook aan de rand van het dorp. Smit noemt dat een troostprijs; ze vreest dat er na jaren praten maar een paar woningen overblijven. Over het vervolg verwacht het college begin 2027 een besluit. De raad krijgt de antwoorden op de vragen nog op papier.
