Wie in Súdwest-Fryslân een tweede woning heeft, betaalt vanaf 2027 gemiddeld 62 procent meer forensenbelasting. De gemiddelde aanslag stijgt van €757 naar €1.230 per jaar. Dat staat in de Nota Lokale Heffingen 2027-2030 van het college.

Nog geen jaar geleden stemde de gemeenteraad een veel kleinere verhoging van 10 procent weg. CDA en FNP stemden toen mee. Nu vormen die twee partijen met PRO de coalitie die achter de verhoging van 62 procent staat. De raad besluit op 8 oktober.

In drie jaar verdubbeld

Forensenbelasting betalen mensen met een gemeubileerde woning in de gemeente die er niet ingeschreven staan. Het gaat om ongeveer 1.400 woningen, vaak recreatiewoningen en chalets.

In 2024 was de gemiddelde aanslag €613. In 2025 ging de belasting met 20 procent omhoog, naar €731. In 2026 bleef het tarief gelijk, maar door hogere WOZ-waarden steeg de aanslag toch naar €757. Met het nieuwe voorstel is het bedrag in drie jaar verdubbeld. De gemeente verwacht er ongeveer €675.000 per jaar extra aan over te houden.

Chalets betalen het meest, villa's minder

Nu betaalt iedere forens 0,1819 procent van de WOZ-waarde: wie een duurder huis heeft, betaalt meer. Die keuze maakte de gemeente in 2011 bewust, om aan te sluiten bij de draagkracht, schrijft het college zelf.

Dat verandert. Er komt een minimum van €585,54 en een maximum van €2.049,39. Een huisje met een WOZ-waarde van €100.000 gaat daardoor van €182 naar €586 per jaar, ruim drie keer zo veel. Voor de goedkoopste woningen, 7 procent van het totaal, loopt de stijging volgens het college op tot meer dan 500 procent.

Aan de bovenkant werkt het omgekeerd. Boven een WOZ-waarde van ongeveer €1,1 miljoen gaat de aanslag omlaag. Een villa van €1,5 miljoen betaalt nu €2.729 en straks €2.049. In de commissievergadering van 24 september maakte geen raadslid daar een punt van.

Vorig jaar nog afgeraden

In het najaar van 2025 wilde het college de forensenbelasting met 10 procent verhogen, gekoppeld aan een hogere toeristenbelasting. Gevraagd wat er zou gebeuren als die toeristenbelasting niet omhoog ging, schreef het college dat alleen de forensenbelasting verhogen 'wordt afgeraden'. 'Uit jurisprudentie blijkt dat het argument hogere inkomsten voor de gemeente onvoldoende is.' Meer dan de inflatie van 2,7 procent kon volgens het college niet zonder betere onderbouwing.

De raad bevroor daarna de toeristenbelasting op €2 per nacht, tot en met 2027. Een amendement van VVD, PVV en ChristenUnie om ook de forensenbelasting niet te verhogen, haalde het met 20 tegen 16 stemmen. CDA en FNP stemden voor.

De toeristenbelasting ligt nog steeds vast. Toch komt er nu 62 procent forensenbelasting bij, in één keer.

Wethouder Bauke Dam (CDA, financiën) zei in de commissie dat het college de onderbouwing toen niet rond had, en nu wel. Omdat forensen hier niet ingeschreven staan, krijgt de gemeente voor hen geen geld uit het gemeentefonds, de pot waaruit het Rijk gemeenten betaalt. Volgens het college gaat het om €585,54 per persoon, bij gemiddeld 2,1 bewoners per woning.

'Een enorme verhoging in één keer'

VVD-raadslid Debbie Kruit, die vorig jaar het amendement indiende, sprak van 'een enorme verhoging in één keer' en vroeg waarom het niet geleidelijk kan. Dam gaf toe dat het college een stapsgewijze verhoging niet heeft overwogen. Coalitiepartij PRO steunt het plan: forensen gebruiken de voorzieningen en moeten daar naar evenredigheid voor betalen, zei raadslid Erik de Vries.

Forensen en recreatieondernemers zijn niet om hun mening gevraagd. Het raadsvoorstel noemt bij participatie alleen de inbreng van de raad, terwijl het coalitieakkoord belooft ondernemers 'op tijd' te betrekken bij veranderingen in heffingen.

Duurder dan de buren

Van de directe buurgemeenten heft alleen De Fryske Marren forensenbelasting; Waadhoeke, Harlingen en Leeuwarden doen het niet. In De Fryske Marren betaalt een tweede woning van €300.000 dit jaar €554. In Súdwest-Fryslân is dat nu €546 en straks ongeveer €878.

Elders in Friesland ligt het hoger: Heerenveen rekent voor zo'n woning €1.100, Noardeast-Fryslân €1.600 en Vlieland €1.854. Het college noemt de nieuwe belasting daarom 'niet onredelijk hoog'. Wel betalen forensen in Súdwest-Fryslân daarnaast afvalstoffenheffing en rioolheffing, wat niet elke gemeente doet. Het college erkent dat 'de totale lastendruk voor forensen toeneemt'.

Hoe nu verder

De raad bespreekt de nota op 8 oktober. Stemt een meerderheid in, dan komen de bedragen in de begroting voor 2027, die in november op de agenda staat, en in de belastingverordening van december. Vanaf 2028 stijgt de forensenbelasting weer jaarlijks met de inflatie.