Wie in Súdwest-Fryslân een goedkoop chalet als tweede woning heeft, krijgt volgend jaar een grotere belastingverhoging dan de eigenaar van een woning van €400.000. Dat volgt uit het plan van het college om de forensenbelasting in 2027 met gemiddeld 62 procent te verhogen. De gemeenteraad stemt donderdag over de begroting waarin die verhoging al is verwerkt.

Forensenbelasting betalen mensen met een gemeubileerde woning in de gemeente die er niet ingeschreven staan, vaak eigenaren van een recreatiewoning of chalet. Nu is dat 0,1819 procent van de WOZ-waarde. Vanaf 2027 komt er een minimum van €585,54 en een maximum van €2.049,39 per jaar.

Wat het kost

Een chalet met een WOZ-waarde van €60.000 betaalt nu €109. Straks is dat het minimum van €586: €476 meer, ruim vijf keer zo veel. Een huisje van €100.000 gaat van €182 naar €586. Een woning van €400.000 gaat van €728 naar €1.171, dat is €443 erbij. Een villa van €1,5 miljoen gaat juist €679 minder betalen.

Elk huisje met een WOZ-waarde onder ongeveer €78.000 gaat er zo in euro's meer op achteruit dan een woning van €400.000. Het college erkent zelf dat eigenaren van goedkope woningen 'de grootste procentuele stijging' krijgen.

Kosten of huiswaarde

Het college onderbouwt de verhoging met kosten. Forensen gebruiken wegen, groen, zwembaden, theaters en evenementen, maar de gemeente krijgt voor hen geen geld uit het gemeentefonds, de pot waaruit het Rijk gemeenten betaalt. Dat scheelt volgens het college €585,54 per persoon. Bij gemiddeld 2,1 bewoners per woning komt het college op een gemiddelde aanslag van €1.229,63.

Het minimum is precies het bedrag voor één persoon. Maar tussen een WOZ-waarde van €200.000 en €700.000 stijgt de belasting gewoon mee met de waarde van het huis. Het maximum ligt op 3,5 keer het minimum. Een woning van €700.000 betaalt zo voor 3,5 persoon, een chalet voor één. Waarom een duurder huis meer gebruik van voorzieningen betekent, legt het college niet uit.

FvD-raadslid Barry Bibo vroeg welke voorzieningen forensen dan gebruiken; bijstand, Wmo en jeugdhulp in elk geval niet.

'Melkkoe'

VVD-raadslid Debbie Kruit noemde de forensenbelasting in de commissie van 29 oktober een melkkoe. Op advies van de rekenkamer begroot het college kapitaallasten pas als een investering in gebruik is. Dat gaf de begroting voor 2027 al €1,6 miljoen ruimte. Toch moet er nog geld bij van forensen. Kruit vindt het makkelijk om de belasting te verhogen zonder naar de ambities van het college te kijken.

Kruit noemde uit haar hoofd een bedrag van €635.000. In de begroting staat €648.000 per jaar extra, bovenop de gewone inflatiecorrectie. Inclusief die correctie gaat het om €675.000. Volgens het college is de ruimte van €1,6 miljoen eenmalig, omdat de kapitaallasten later alsnog komen.

Buurgemeente goedkoper

In De Fryske Marren betaalt een tweede woning dit jaar 0,1848 procent van de WOZ-waarde, met een minimum van €193,30 en een maximum van €1.800. Een chalet van €60.000 betaalt daar €193, een woning van €400.000 €739.

Hoe nu verder

De raad stemt donderdag 12 november over de begroting en kan de verhoging dan nog met een amendement aanpassen. Het definitieve tarief komt in de belastingverordening die in december naar de raad gaat; de raadsvergadering staat gepland op 17 december. Pas dan is bekend wat forensen in 2027 precies betalen, want de nieuwe WOZ-waarden zijn nog niet klaar.